Σπατάλη Τροφίμων: Δεν θες να πετάς το φαγητό σου; [ΟΔΗΓΟΣ]

Αρθρογράφος Πάρης Παπαχρήστος

Πάρης Παπαχρήστος

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.
Ιδρυτής του medNutrition.gr – Συγγραφέας

Σου έχει τύχει να τρως συχνά φαγητό που να μην είναι το αγαπημένο σου, μόνο και μόνο για να μην το πετάξεις; Σου θυμίζει κάτι η φράση ‘‘φάε την τελευταία σου μπουκιά, είναι η δύναμή σου’’ ή ‘‘δεν πρέπει να πετάμε το φαγητό μας γιατί τα παιδάκια στην Αφρική πεθαίνουν από την πείνα’’; Οι περισσότεροι από εμάς, άλλωστε, μεγαλώσαμε με τη νοοτροπία να αδειάζουμε όλο το πιάτο που είναι μπροστά μας στο τραπέζι.

Ένα από τα συχνά προβλήματα που συναντώ κατά την διαιτητική μου πράξη αφορά στην αναγνώριση της πραγματικής πείνας και τον διαχωρισμό της από τη συναισθηματική κατανάλωση φαγητού. Γι’ αυτό το λόγο δίνω μεγάλη έμφαση στα σημάδια που θα σε βοηθήσουν να διακρίνεις πότε πεινάς πραγματικά, κατά τη διατροφική εκπαίδευση στο γραφείο μου.

Ωστόσο, συχνά συναντώ δυσκολία στο να αλλάξει κάποιος τη διατροφική του συμπεριφορά και να καταναλώνει την ποσότητα που πραγματικά θα τον χορτάσει, αντί να τελειώνει όλη τη μερίδα που έβαλε στο πιάτο του, επειδή απλώς δε θέλει να πετάξει το φαγητό.

Η σπατάλη φαγητού (Food Waste) είναι, όντως, ένα τεράστιο πρόβλημα που αξίζει την προσοχή μας. Συνέχισε να διαβάζεις  για να μάθεις τα πάντα γύρω από τη σπατάλη τροφίμων και τους τρόπους αποφυγής της, ώστε ούτε να τρως περισσότερο φαγητό από ό, τι θέλεις, ούτε να καταλήγεις να το πετάς.

Αρχικά ας σιγουρευτούμε πως έχεις κατανοήσει τον όρο.

Food Waste Definition

Τι είναι η Σπατάλη Τροφίμων (Food Waste);

Η σπατάλη τροφίμων αναφέρεται στη μείωση της ποσότητας ή της ποιότητας των τροφίμων που προκύπτει από αποφάσεις και ενέργειες λιανοπωλητών, παρόχων υπηρεσιών τροφίμων και καταναλωτών. Για να καταλάβεις καλύτερα την έννοια, το φαγητό μπορεί να σπαταλάται με πολλούς τρόπους:

  • Μεγάλες ποσότητες υγιεινών βρώσιμων τροφίμων, συχνά, είτε δε χρησιμοποιούνται ή παραμένουν και απορρίπτονται από οικιακές κουζίνες και χώρους εστίασης.
  • Τα φρέσκα προϊόντα που αποκλίνουν από αυτό που θεωρείται βέλτιστο, για παράδειγμα όσον αφορά το σχήμα, το μέγεθος και το χρώμα, συχνά, αφαιρούνται από την αλυσίδα εφοδιασμού κατά τη διάρκεια των εργασιών διαλογής.
  • Τρόφιμα που είναι κοντά στην ημερομηνία “ανάλωση κατά προτίμηση πριν από” ή “best before” απορρίπτονται συχνά από τους λιανοπωλητές και τους καταναλωτές.

Το παρακάτω βίντεο αναφέρεται στους λόγους που οδηγούν στην σπατάλη τροφίμων και προτείνει ορισμένες λύσεις για την επίλυση του προβλήματος.

Food Cam και Copia για τη Σπατάλη των Τροφίμων

Η Food Cam, αποτελεί μία από αυτές τις λύσεις και δημιουργήθηκε με αφορμή την σπατάλη τροφίμων στο κτήριο του Τεχνολογικού Ιδρύματος Μασαχουσέτης (MIT). Πρόκειται για μια κάμερα, κάτω από την οποία τοποθετείς τα φαγητά που δεν χρειάζεσαι και αυτή τα φωτογραφίζει. Στην συνέχεια τα ποστάρει σε εφαρμογές (twitter, slack, mail) με το εξής μήνυμα: «Ελάτε να τα πάρετε!».

Πλανήτης και Σπατάλη Τροφίμων

Έχεις σκεφτεί ποτέ ότι η σπατάλη τροφίμων μπορεί να επηρεάσει τον πλανήτη μας αρνητικά; Μια από τις σημαντικές επιπτώσεις που προκαλεί η σπατάλη τροφίμων είναι η κλιματική αλλαγή. Γνωρίζεις ότι απαιτούνται τεράστιες ποσότητες πηγών ενέργειας και πόρων τόσο για την παραγωγή αλλά και την συντήρηση των τροφίμων; Και όλα αυτά για να απορριφθεί στο τέλος η μισή σχεδόν ποσότητα τροφίμων που παράγεται.

Υπολογίζεται ότι το 40% του φαγητού που παράγεται στην Αμερική δεν καταναλώνεται.

Ένας ακόμη παράγοντας που συμβάλλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι οι ουσίες που εκλύονται στο περιβάλλον όταν αποσυντίθενται τα τρόφιμα που έχουμε απορρίψει.

Decomposed Food Methane Diaitologos

Έρευνες επίσης δείχνουν ότι μια τετραμελής οικογένεια ξοδεύει 1.500 δολάρια τον χρόνο σε τρόφιμα που δεν καταναλώνει. Όταν ακούμε για οικολογική συνείδηση και προστασία του πλανήτη, σίγουρα το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό δεν είναι η σπατάλη τροφίμων. Ήξερες όμως ότι η σπατάλη κρέατος έχει το υψηλότερο αντίκτυπο στο φαινόμενο του θερμοκηπίου;

Πως οδηγηθήκαμε όμως σε αυτή την κατάσταση;

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση του μεγέθους των ψυγείων και των πιάτων, επηρεάζοντας σε σημαντικό βαθμό τις επιλογές των καταναλωτών. Πολλές φορές αγοράζουμε προϊόντα που δεν χρειαζόμαστε τόσο ή καταναλώνουμε περισσότερο φαγητό μόνο και μόνο επειδή η όψη ενός άδειου ψυγείου ή ενός μισογεμάτου πιάτου δεν είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική στο μάτι. Αλλάζοντας όμως μερικές από τις καθημερινές μας συνήθειες μπορούμε να βοηθήσουμε τον πλανήτη μας αλλά και τους γύρω μας. Αυτό αποδεικνύεται και από το πείραμα που διεξήχθη στα σχολεία σχετικά με την χρήση των δίσκων. Όταν σταμάτησαν να παρέχουν δίσκους στα κυλικεία των σχολείων, μειώθηκε η σπατάλη τροφίμων κατά 50% ανά άτομο.

Copia App

Μετά την Food Cam, την λύση στο πρόβλημα της σπατάλης τροφίμων έρχεται να δώσει η Copia. Πρόκειται για μια εφαρμογή που διαθέτει τα φαγητά άριστης κατάστασης που προορίζονται για απόρριψη, σε άτομα που τα χρειάζονται. Το μόνο που έχεις να κάνεις είναι απλά να δηλώσεις τα τρόφιμα και το μέρος που βρίσκονται, ώστε η Copia να έρθει και τα παραλάβει. Μέσω αυτής της εφαρμογής όχι μόνο καταπολεμάμε την πείνα, αλλά καθυστερούμε και την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Αν αναλογιστείς ότι στον πλανήτη παράγεται αρκετό φαγητό για όλο τον πληθυσμό και υπολογίζεται, ωστόσο, ότι δισεκατομμύρια τόνοι φαγητού καταλήγουν στα σκουπίδια, ανά τον κόσμο, αντιλαμβάνεσαι ότι:

Η σπατάλη τροφίμων είναι ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα όχι μόνο για το περιβάλλον, αλλά και για την υγεία σου. 

Food Waste Importance

Πόσο σημαντική είναι η Σπατάλη Τροφίμων;

Παρόλο που η παγκόσμια πείνα τείνει να αυξάνεται, εκτιμάται ότι

το 1/3 όλων των τροφίμων που παράγονται παγκοσμίως χάνεται λόγω σπατάλης.

 Για να μιλήσουμε όμως με αριθμούς, από τα τρόφιμα που παράγονται:

  • Το 30% των σιτηρών, που αντιστοιχεί σε 763 δισ κουτιά μακαρόνια καταστρέφεται
  • ΤΟ 45 % των φρούτων και λαχανικών πετιούνται και αντιστοιχεί σε 3,7 τρις μήλα
  • Το 20% των γαλακτοκομικών που αντιστοιχεί σε 594 δισεκατομμύρια αυγά πετιέται
  • Το 39% του ψαριού που αντιστοιχεί σε 3 δις σολομούς καταστρέφεται
  • Το 20% του κρέατος που αντιστοιχεί σε 75 εκατομμύρια αγελάδες πετιέται
Fao Metafrasmeni

Μετάφραση και προσαρμογή από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (Food  and Agriculture Organization of the United Nations FAO).

Καταλαβαίνεις λοιπόν, πως πρέπει όλοι να συνδράμουμε στη μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων, όχι μόνο για χάρη των τροφίμων, αλλά και για τους πόρους που πηγαίνουν σε αυτό.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, το 2019, η 74η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών όρισε στις 29 Σεπτεμβρίου την Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την απώλεια τροφίμων και τα απόβλητα, αναγνωρίζοντας τον θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζει η βιώσιμη παραγωγή τροφίμων στην προώθηση της ασφάλειας των τροφίμων.

Ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα;

Η ποσότητα τροφής που σπαταλάται στην Ευρώπη είναι υψηλή, κάτι που συμβαίνει σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη, που είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη και έχει υψηλό βιοτικό επίπεδο. Ωστόσο, η κατάσταση στην Ελλάδα  δείχνει να είναι ιδιαιτέρως απογοητευτική. Οι Έλληνες, όχι μόνο σπαταλάμε την διπλάσια ποσότητα τροφίμων σε σύγκριση με την ποσότητα τροφίμων που σπαταλάται κατά μέσο όρο σε όλο τον κόσμο, αλλά είμαστε επίσης πρώτοι σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο όσον αφορά τα απόβλητα τροφίμων.

ΧώραΠηγήΚιλά/απορρίμματα τροφίμων κατά κεφαλήνΕπίπεδο Εμπιστοσύνης*
Αυστρία(Οργανισμός Περιβάλλοντος Αυστρία, 2017)39Υψηλό
Βέλγιο(Φλαμανδική Πλατφόρμα Εφοδιαστικής Αλυσίδας για Απώλεια Τροφίμων, 2017)50Μέτριο
Δανία(Οργανισμός Προστασίας Περιβάλλοντος Δανίας)79Υψηλό
(Edjabou et al., 2016)83Υψηλό
Εσθονία(Moora, Evelin, et al., 2015)78Μέτριο
Φινλανδία(Katajajuuri et al., 2014)67Μέτριο
(Stenmarck et al., 2016)64Μέτριο
Γαλλία(ADEME, 2016)85Μέτριο
Γερμανία(Schmidt et al., 2019)75Υψηλό
Ελλάδα(Abeliotis et al., 2015)142Μέτριο
Ουγγαρία(Kasza et al., 2020)94Μέτριο
Ιρλανδία(Stenmarck et al., 2016)55Μέτριο
Ιταλία(Giordano et al., 2019)67Μέτριο
Λουξεμβούργο(Υπουργείο Περιβάλλοντος Λουξεμβούργου, 2020)89Μέτριο
(Caldeira et al., 2019)91Μέτριο
Μάλτα(Caldeira et al., 2019)129Υψηλό
Ολλανδία(Ίδρυμα Ολλανδικού Κέντρου Διατροφής, 2019)50Υψηλό
Νορβηγία(Hanssen et al., 2016)79Υψηλό
Πολωνία(Steinhoff-Wrzesniewska, 2015)56Μέτριο
Ρωσική Ομοσπονδία(Tiarcenter, 2019)33Μέτριο
Σλοβενία(Δημοκρατία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Σλοβενίας, 2020)36Μέτριο
(Δημοκρατία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Σλοβενίας, 2019)33Μέτριο
Ισπανία(Caldeira et al., 2019)77Μέτριο
78Μέτριο
Σουηδία(Σουηδική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος, 2014)81Υψηλό
Ηνωμένο Βασίλειο Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας(WRAP, 2020b)77Υψηλό

*Το επίπεδο εμπιστοσύνης αναφέρεται στο ποσοστό όλων των πιθανών δειγμάτων που αναμένεται να περιλαμβάνουν την πραγματική παράμετρο πληθυσμού. Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι επιλέχθηκαν όλα τα πιθανά δείγματα από τον ίδιο πληθυσμό και υπολογίστηκε ένα διάστημα εμπιστοσύνης για κάθε δείγμα. Ένα επίπεδο εμπιστοσύνης 95% υπονοεί ότι το 95% των διαστημάτων εμπιστοσύνης θα περιλαμβάνει την πραγματική παράμετρο πληθυσμού.

Πιο συγκεκριμένα, σπαταλάμε κατά μέσο όρο 142 κιλά τροφίμων κάθε χρόνο, σε σύγκριση με 74 κιλά, που είναι ο παγκόσμιος μέσος όρος.

Ποια τρόφιμα σπαταλούνται σε μεγαλύτερο βαθμό;

Έχω αναφερθεί πολλές φορές στη σημασία των διατροφικών συνηθειών. Έτσι και τώρα, όταν πρόκειται για φαγητό, συχνά τα ίδια είδη τροφίμων, για τους ίδιους λόγους, σε τακτική βάση καταλήγουν στον κάδο απορριμμάτων.

Για να σταματήσεις όμως να σπαταλάς τα τρόφιμα, θα ήταν ωφέλιμο να μάθεις τι πετιέται και σε τι ποσοστό. Το να γνωρίζεις τα συγκεκριμένα τρόφιμα είναι το πρώτο βήμα για να τα ελαττώσεις και να μη σπαταλήσεις ιδιαίτερα λεφτά σε αυτά.

Με αυτό τον τρόπο θα είναι μικρότερη και η σπατάλη τους. Ας δούμε, όμως, τα πέντε (5) κυριότερα τρόφιμα που πετιούνται συχνά.

1.Ψωμί

Σκέψου για παράδειγμα το δικό σου νοικοκυριό, πόσες φορές περίσσεψε ψωμί στην κουζίνα σου και σκεφτόσουν να το πετάξεις; Πάνω από 240 εκατομμύρια φέτες ψωμιού πετιούνται κάθε χρόνο και για αυτό έρχεται πρώτο στη λίστα μας.

Χρήσιμο Tip

Το ψωμί παγώνει πολύ καλά, ειδικά το ψωμί για τοστ, οπότε βεβαιώσου ότι το έχεις βάλει στην κατάψυξη εάν δεν πρόκειται να το χρησιμοποιήσεις. Επιπλέον, το παλιό ψωμί μπορεί να μετατραπεί σε κρουτόν, φρυγανιές ή ακόμη και πουτίγκα ψωμιού και βουτύρου.

 2.Γάλα

Δυστυχώς, περίπου 5,9 εκατομμύρια ποτήρια γάλα χύνονται στο νεροχύτη κάθε χρόνο, ενώ υπάρχουν τόσες χρήσεις του που θα μπορούσαν να είχαν γίνει.

Χρήσιμο Tip

Μπορείς να χρησιμοποιήσεις μεγάλες ποσότητες γάλακτος σε smoothies φρούτων, σάλτσα μπεσαμέλ ή να κάνεις πουτίγκα ρυζιού (ή κριθαριού).

3.Πατάτες

Κάθε χρόνο πετιούνται 5,8 εκατομμύρια πατάτες, είτε ως αποφάγια, είτε γιατί ξεχνιούνται και βγάζουν φύτρες.

Χρήσιμο Tip

Αποθήκευσε τις πατάτες σε σκοτεινό μέρος, ώστε να διαρκούν περισσότερο. Εάν έχουν παραμείνει, ήδη, για κάποιο καιρό, μαγείρεψέ τες όλες και καταψύξτε τες σε μερίδες. Φτιάξε κέικ πατάτας, μπιφτέκι ψαριού ή νιόκι με πολτό πατάτας. Οι βραστές πατάτες μπορούν να τεμαχιστούν και να σοταριστούν για ένα γρήγορο δείπνο και οι ψητές για να φτιάξεις πατάτες τύπου country.

4.Τυρί

Παρόλο που το τυρί διατηρείται αρκετό καιρό, οπότε ουσιαστικά δεν υπάρχει κάποια δικαιολογία για να το πετάξεις, είναι και αυτό ένα από τα τρόφιμα της λίστας.

Χρήσιμο Tip

Αν εντοπίσεις μούχλα, απλώς ξύσε ή κόψε το κομμάτι και χρησιμοποίησε τα υπόλοιπα στο μαγείρεμα. Η σάλτσα τυριού φτιάχνεται εύκολα: απλώς φτιάξε μια μπεσαμέλ, προσθέστε τα υπολείμματα οποιουδήποτε τυριού και συνδύασέ την τέλεια με μακαρόνια ή λαζάνια (ολικής άλεσης, μη ξεχνιόμαστε). Επίσης, τα περισσότερα τυριά μπορούν να καταψυχθούν.

Τυριά που μπορούν να καταψυχθούνΤυριά που δεν καταψύχονται
ΤσένταρΜπρι
ΓκούνταΚαμαμπέρ
Ημίσκληρα τυριά από αγελαδινό γάλαΣτίλτον
ΈμενταλΤυρί κρέμα
ΠαρμεζάναΟι χαμηλές σε λιπαρά εκδοχές των τυριών
Φέτα 
Μοτσαρέλα 

5.Μήλα

Ένα εκπληκτικό ποσοστό των 1,3 εκατομμυρίων μήλων πετάγονται κάθε χρόνο, καθιστώντας τα, τα πιο δημοφιλή φρούτα στη σπατάλη τροφίμων μαζί με τις μπανάνες.

Χρήσιμο Tip

Για να διαρκέσουν περισσότερο, αποθήκευσέ τα σε κρύο, σκοτεινό και καλά αεριζόμενο μέρος, βεβαιώσου ότι δεν αγγίζουν το ένα το άλλο και ότι είναι καθαρά και στεγνά.

Το άλλο άκρο

Στο σημείο, αυτό, θα πρέπει να τονίσουμε ότι η λύση του να μην πετάμε το φαγητό, δε σημαίνει, αυτόματα, ότι πρέπει να καταναλώνουμε μεγαλύτερες ποσότητες από αυτές που χρειαζόμαστε ή να φάμε κάτι που δεν μας αρέσει, για να μην πεταχτεί. Το να μετατρέψεις το σώμα σου σε δοχείο απορριμμάτων, δε θα μειώσει τη σπατάλη τροφίμων. Μια παλιά παροιμία λέει:

Με τα δόντια του ο άνθρωπος σκάβει τον λάκκο του’’, που σημαίνει πως ό,τι τρώμε επηρεάζει την υγεία μας.

Είναι σημαντικό, λοιπόν, να αναγνωρίζεις τις ενδείξεις που σου στέλνει το σώμα σου για το πότε πεινάς και πότε έχεις χορτάσει και να ακολουθείς τις αρχές της Μεσογειακής Διατροφής, σχετικά με τη συχνότητα κατανάλωσης των τροφίμων.

Διάβασε περισσότερα: Πως να διαχειριστώ το συναισθηματικό φαγητό;

Ήρθε η ώρα να δούμε τι μπορείς να κάνεις για να αποφύγεις τη σπατάλη τροφίμων και να μην καταλήγεις με περισσότερο φαγητό από ό, τι θέλεις ή χρειάζεσαι!

Shopping List

Αξιοποίησε Λίστα Αγορών, το Καρότσι και τα Ράφια σου

Ας ξεκινήσουμε από την αρχή. Πριν οδηγηθείς στα ράφια του super market θα πρέπει να αφιερώσεις τον απαραίτητο χρόνο στη Λίστα Αγορών σου. Ειδικότερα, θα ήταν πολύ χρήσιμο να κάνεις έναν μικρό προγραμματισμό των κυρίων γευμάτων της εβδομάδας σου, παράλληλα με το χρόνο που θα διαθέσεις για την προετοιμασία τους και τις ποσότητες που χρειάζεσαι. Αφού συμπληρώσεις τη λίστα, έλεγξε αν περιέχει τρόφιμα από όλες τις διατροφικές ομάδες ώστε να εξασφαλίσεις όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και επίσης, αν υπάρχει κάποιο περιττό τρόφιμο ή ποσότητα που μπορείς να παραλείψεις με βάση την υπόλοιπη λίστα.

Διάβασε επίσης: Λίστα Αγορών, Οργάνωσε τα Ψώνια σου

Χρήσιμο Tip

Μη ξεχνάς να παρατηρείς τι δε χρειάστηκες τελικά από τις τελευταίες αγορές σου, ώστε την επόμενη φορά να είσαι ακόμα καλύτερα προετοιμασμένος/η.

Για να σε βοηθήσω στην προσπάθειά σου να οργανώσεις τα ψώνια σου, έχω ετοιμάσει μια λίστα αγορών, με στόχο να κάνεις τις κατάλληλες επιλογές τροφίμων, εξοικονομώντας, παράλληλα, χρήματα.

Εφόσον τελείωσες με τη λίστα και κατευθύνεσαι προς το μαγαζί για τις αγορές σου, θα σε συμβούλευα να μην πηγαίνεις ποτέ για ψώνια πεινασμένος! Τσίμπησε ένα σνακ ή ένα μικρό γεύμα πριν φύγεις από το σπίτι, ώστε να μη σε παροτρύνει η λαιμαργία να αγοράσεις περιττά πράγματα. Επιπλέον, θα ήταν πολύ χρήσιμο να έχεις ένα πρόγραμμα και ως προς τις επισκέψεις σου στο μάρκετ. Δηλαδή, να καθιερώσεις μια συγκεκριμένη μέρα και ώρα για τα εβδομαδιαία ψώνια σου (πχ το Σάββατο το απόγευμα), ώστε η ρουτίνα να σε βοηθήσει στο να είσαι πιο γρήγορος και αποτελεσματικός.

Tελειώνοντας με τις αγορές σου, βεβαιώσου ότι τοποθετείς και αποθηκεύεις τα τρόφιμα στα ράφια με το σωστό τρόπο. Μετακίνησε τα παλαιότερα προϊόντα στο μπροστινό μέρος του ντουλαπιού ή του ψυγείου σου και τα νέα στο πίσω μέρος. Χρησιμοποίησε αεροστεγή δοχεία για να διατηρήσεις το ανοιχτό φαγητό φρέσκο στο ψυγείο και βεβαιώσου ότι τα πακέτα είναι κλειστά για να εμποδίσεις την είσοδο εντόμων.

Πάμε στην επόμενη ενότητα να σε βοηθήσω να αναγνωρίσεις τις μερίδες που αντιστοιχούν σε σένα.

Food Portion 2

Προσδιόρισε το Μέγεθος της Μερίδας σου

Αρχικά πρέπει να σου αναφέρω πως το μέγεθος της μερίδας διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο ανάλογα με το φύλο, την ηλικία, τη φυσική δραστηριότητα  και διάφορους άλλους παράγοντες. Έτσι, κρίνεται ιδιαιτέρως σημαντικό γνωρίζεις τις σωστές ποσότητες για εσένα αλλά και τις ενδεικτικές συστάσεις μερίδων ανά ομάδα τροφίμων. Με αυτό τον τρόπο δεν θα υποεκτιμάς την ποσότητα φαγητού που βάζεις στο πιάτο σου και συνεπώς δε θα οδηγείσαι ούτε στην υπερφαγία, ούτε στην σπατάλη φαγητού.

Διάβασε επίσης: Μερίδες ή Θερμίδες, τι αξίζει να μετράμε; [ΟΔΗΓΟΣ]

Χρήσιμο Tip

Χρησιμοποίησε μικρότερο πιάτο για τα κυρίως γεύματα σου (όχι περισσότερο από 25 εκατοστά διάμετρο) ώστε να μοιάζει γεμάτο πιο εύκολα και να μη βάζεις περισσότερο φαγητό από όσο χρειάζεσαι.

Στον πίνακα που ακολουθεί έχω συγκεντρώσει για εσένα τις κυριότερες ομάδες τροφίμων και την αντιστοιχία τους σε μία μερίδα σύμφωνα με τους Εθνικούς Διατροφικούς μας Οδηγούς.

ΤρόφιμοΜία μερίδα
Λαχανικά150-200 γραμμάρια ωμού ή μαγειρεμένου λαχανικού
Φρούτα120-200 γραμμάρια
ΔημητριακάΜία φέτα ψωμί (30 γραμμάρια) 2 φρυγανιές ή 1 παξιμαδάκι ½ φλιτζάνι (των 240ml) μαγειρεμένα ζυμαρικά, ρύζι, κριθαράκι, πλιγούρι, κινόα (70 με 90 γραμμάρια) ½ φλιτζάνι (των 240ml) δημητριακά πρωινού (30 γραμμάρια)  
Γάλα και Γαλακτοκομικά1 ποτήρι γάλα (240ml) 1 κεσεδάκι γιαούρτι (200γρ.) 1 κομμάτι σκληρό τυρί 30γρ. (μέγεθος σπιρτόκουτου)  
Όσπρια1 φλιτζάνι (240 ml) μαγειρεμένου οσπρίου
Κρέας120- 150 γραμμάρια ή αλλιώς μία «παλάμη χεριού»
Ψάρια και θαλασσινά1 μέτρια τσιπούρα10 με 12 γαύροι ή μικρές σαρδέλες 15 μέτριες γαρίδες 12 με 14 μεγάλα μύδια
Λίπη και έλαια1 κουταλιά της σούπας (15ml) ελαιόλαδο ή άλλα έλαια 1 χούφτα ξηρών καρπών (π.χ. 18 αμύγδαλα, 6 ολόκληρα καρύδια, 3 κ.σ. ηλιόσπορους κ.α.) 10 με 12 ελιές 1 ½ κουταλιά της σούπας ταχίνι

Είμαι βέβαιος ότι αν σταματήσεις να αγοράζεις, να μαγειρεύεις και να σερβίρεις στο πιάτο σου περισσότερα τρόφιμα απ’ όσα θέλεις ή χρειάζεσαι, θα σε βοηθήσει αρκετά για να μειώσεις τη σπατάλη τροφίμων. Εάν, ωστόσο, συνεχίζεις να καταλήγεις με περισσότερο φαγητό στην κουζίνα σου θα μοιραστώ μαζί σου μερικές, ακόμη, συμβουλές για να σε βοηθήσω περισσότερο.

Mahatma Gandhi Study Culturacolectiva.com

Γίνε η αλλαγή που θες μέσα από τη Διατροφή

Αν μπορούσαμε να αλλάξουμε τον εαυτό μας, θα μπορούσαν επίσης ν’ αλλάξουν κι οι τάσεις στον κόσμο

είναι ένα από τα ρητά του Μαχάτμα Γκάντι.

Και αφού πήρες μία ιδέα για το πως να περιορίσεις τη σπατάλη στις αγορές και τις μερίδες σου, σε αυτή την ενότητα θα σου παρουσιάσω συνοπτικά, κάποιες μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα σου που μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

Spatali Trofimon Diaitologos

Γίνε φίλος/ φίλη με τον καταψύκτη

H Κατάψυξη των τροφίμων είναι ένας από τους ευκολότερους τρόπους διατήρησης τους και έχει ελάχιστους περιορισμούς, καθώς η πλειοψηφία των τροφίμων δε θα εμφανίσει πρόβλημα στην κατάψυξη. Μιλώντας με παραδείγματα, μπορείς να τοποθετήσεις τα χόρτα που είναι πολύ μαλακά για να χρησιμοποιηθούν στην αγαπημένη σου σαλάτα σε σακούλες ή δοχεία που είναι ασφαλή για καταψύκτες και να τα προσθέσεις αργότερα σε smoothies και άλλες συνταγές. Επίσης, μπορείς να συνδυάσεις βότανα που περίσσεψαν με ελαιόλαδο και ψιλοκομμένο σκόρδο και στη συνέχεια να βάλεις το μείγμα σε παγοθήκες στην κατάψυξη, για μια εύχρηστη και νόστιμη προσθήκη σε πολλά πιάτα.

Επαναχρησιμοποίησε το φαγητό και μη το πετάς

Δεν υπάρχει λόγος να πετάξεις το φαγητό που περίσσεψε, ενώ μπορείς να το καταναλώσεις κάποια άλλη χρονική στιγμή της ημέρας. Για παράδειγμα, θα μπορούσες να καταναλώσεις το μεσημεριανό που περίσσεψε ως βραδινό. Αν πρόκειται για αρκετά μεγάλη ποσότητα μπορείς να φας την επόμενη μέρα και πάλι ως μεσημεριανό. Ακόμα και αν δε θέλεις να φας το ίδιο φαγητό υπάρχουν λύσεις! Βάλε τη φαντασία σου (ίσως και τις μαγειρικές σου ικανότητες) να δουλέψουν και χρησιμοποίησε τα περισσεύματα σου για μία άλλη συνταγή. Αν δε προτίθεσαι να μαγειρέψεις και πάλι μπορείς να αξιοποιήσεις  το φαγητό που περίσσεψε. Υπάρχουν και οι απλές λύσεις, στις οποίες ταιριάζουν πολλά υλικά, όπως μια πιο ασυνήθιστη σαλάτα ή ένα σάντουιτς με ψωμί ολικής και διάφορα υλικά.

Για παράδειγμα, αν περίσσεψε σαλάτα από χθες, μπορείς να ξεπλύνεις τα λαχανικά και να φτιάξεις νόστιμες σούπες, γέμιση για πίτα ή σάλτσα λαχανικών. Τα απομεινάρια της σαλάτας σου, λοιπόν, μπορούν να μετατραπούν σε ένα άλλο νόστιμο και θρεπτικό γεύμα!

Δώρισε όσα φαγητά περίσσεψαν σε κάποιον που τα έχει ανάγκη

Σε περίπτωση που περίσσεψαν φαγητά και δε θέλεις να τα αποθηκεύσεις για κάποια άλλη στιγμή, μπορείς να τα δώσεις σε κάποιον που τα έχει ανάγκη. Αναζήτησε τοπικά συσσίτια ή οργανισμούς που μπορείς να απευθυνθείς για να δώσεις το φαγητό σου ή απλά άφησέ το σε κάποια σημείο που ξέρεις πως θα το βρει ένα αδέσποτο ζωάκι που επίσης το έχει ανάγκη. Ακόμα και αν καμία από αυτές τι λύσεις δε σου ταιριάζει καθώς δεν υπάρχουν τοπικοί οργανισμοί ή αδέσποτα στην περιοχή σου, μπορείς πάντα να μοιραστείς το γεύμα που προέκυψε μεγαλύτερο από ότι υπολόγιζες με έναν φίλο ή με έναν γείτονά σου.

Διάλεξε τα “άσχημα” και “περίεργα” λαχανικά και φρούτα

Τα φρούτα και λαχανικά με παράξενο σχήμα, ή τα λίγο πιο ώριμα απορρίπτονται συχνά επειδή δεν πληρούν τα πρότυπα των καταναλωτών. Μην ανησυχείς έχουν την ίδια γεύση και σίγουρα δεν είναι κακής ποιότητας, επειδή έτυχε να φύτρωσαν με λίγο πιο διαφορετικό σχήμα. Όσον αφορά στα ώριμα φρούτα, επίλεξέ τα για smoothies, χυμούς και επιδόρπια. Βέβαια, οι προτιμήσεις των καταναλωτών δε σταματάνε μόνο στα φρούτα και τα λαχανικά, αλλά βασίζονται και στην ημερομηνία λήξης. Γι’ αυτό, αν ξέρεις ότι θα καταναλώσεις σύντομα το τρόφιμο που αγοράζεις, μπορείς να προτιμήσεις ένα προϊόν με κοντινότερη ημερομηνία λήξης  που πιθανότατα θα καταλήξει στα σκουπίδια.

Χρησιμοποίησε την τεχνολογία

Σε αρκετές χώρες του εξωτερικού υπάρχουν εφαρμογές που μέσω μίας πλατφόρμας προσφέρουν φαγητό που έχει περισσέψει σε μειωμένες τιμές ή συγκεντρώνουν φαγητό προς δωρεά.

Κομποστοποίησέ το

Μια ακόμα λύση, είναι να τοποθετήσεις, ό,τι περίσσεψε ή χάλασε σε κάποιον ειδικό κάδο για κομποστοποίηση. Με αυτή τη διαδικασία, μετατρέπεις τα σκουπίδια σε φυσικό λίπασμα (κομπότ), που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε γλάστρες ή στον κήπο σου. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεις τα σκουπίδια που θα πετάξεις σε κάδο απορριμμάτων, αλλά και τη χρήση χημικών λιπασμάτων. Αν δεν έχεις τη δυνατότητα να το κάνεις μόνος/η στο σπίτι, μπορείς να απευθυνθείς σε κάποια εταιρεία. Εναλλακτικά, μπορείς να τοποθετήσεις τα υπολείμματα σε έναν από τους καφέ κάδους που υπάρχουν στο δήμο που μένεις.

Τι να κρατήσεις για την Σπατάλη Τροφίμων

Η σπατάλη τροφίμων έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Αποτελεί ένα φαινόμενο που μας αφορά όλους και για αυτό πρέπει να αλλάξουμε κάποιες ιδέες και συνήθειες μας. Άλλωστε δεν υπάρχει λόγος να πετάμε το φαγητό, ενώ υπάρχουν τόσοι τρόποι για να το χρησιμοποιήσουμε.

Στο συγκεκριμένο οδηγό, αναλύσαμε αρκετούς από αυτούς αλλά δεν παύουν να αποτελούν απλά γενικές συστάσεις. Για εξατομικευμένες συμβουλές και  ένα διατροφικό πλάνο που δε θα σε οδηγήσει σε σπατάλη τροφίμων παρέχοντας σου όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεσαι στις ποσότητες που τα χρειάζεσαι, θα είναι χαρά μου να συνεργαστούμε δια ζώσης στο Παγκράτι είτε σε μία online συνεδρία. Ανυπομονώ να σε γνωρίσω!

Λίστα Aγορών

Lista Agoron food wasteΘέλεις να είσαι οργανωμένος πριν περάσεις την πόρτα του σούπερ μάρκετ και να κάνεις τις σωστές επιλογές, χωρίς παράλληλα να ξοδέψεις περιττά χρήματα για τρόφιμα που δεν θα καταναλώσεις μέσα στην εβδομάδα και θα χαλάσουν; Δες πως μπορείς να το πετύχεις, κατεβάζοντας τη λίστα αγορών που έφτιαξα για σένα.

    Ευχαριστούμε για την Εγγραφή

    Κατεβάστε το αρχείο σας πατώντας στο παρακάτω κουμπί!

    Θες να συζητήσουμε;

    Papachristos Dietitian Draft 02 Round

    Έχεις σχόλια ή ερωτήσεις σχετικά με το άρθρο; Στείλε μου ένα email ή μήνυμα στο messenger. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πώς θα πετύχεις τους διατροφικούς στόχους σου, διάβασε πρώτος/η τη νέα μου αρθρογράφηση στο newsletter του Diaitologos  ή γίνε μέλος στο Facebook Page μου. Ακολούθησε με στο Instagram και μην ξεχάσεις να κάνεις subscribe στο Youtube !

    Βιβλιογραφία

    Ishangulyyev, R., Kim, S. and Lee, S., 2019. Understanding Food Loss and Waste—Why Are We Losing and Wasting Food?. Foods, 8(8), p.297.

    United Nations Environment Programme (2021). Food Waste Index Report 2021. Nairobi

    Conrad, Z., Niles, M., Neher, D., Roy, E., Tichenor, N. and Jahns, L., 2018. Relationship between food waste, diet quality, and environmental sustainability. PLOS ONE, 13(4), p.e0195405.

    Food and Agriculture Organization of the United Nations. n.d. Food Loss and Waste Database. [online] Available at: <http://www.fao.org/food-loss-and-food-waste/flw-data>

    Food and Agriculture Organization of the United Nations. n.d. Three smart ways innovation is helping reduce food loss and waste. [online] Available at: <http://www.fao.org/fao-stories/article/en/c/1309567/>

    Stop Food Waste. n.d. What Foods are Wasted Most? – Stop Food Waste. [online] Available at: https://stopfoodwaste.ie/resource/what-foods-are-wasted-most

    Σας βοήθησε αυτό το άρθρο;

    close
    Ξεκινήστε να πληκτρολογείτε για να δείτε αποτελέσματα.
    Scroll To Top
    Για να σου εξασφαλίσουμε μια κορυφαία εμπειρία, στο site μας χρησιμοποιούμε cookies.