Τι συμβαίνει στα Λιποκύτταρα σου όταν παίρνεις βάρος;

Πήρες Βάρος και αναρωτιέσαι τι συνέβη μέσα στο σώμα σου;

Μεγάλωσαν τα λιποκύτταρα που ήδη είχες;
Δημιουργήθηκαν και καινούργια;
Ή μήπως άλλαξε το σημείο όπου αποθηκεύεις περισσότερο λίπος;

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο ένας αριθμός στη ζυγαριά.

Γιατί η ζυγαριά μπορεί να σου δείξει πόσα κιλά πήρες, αλλά δεν σου δείχνει τι ακριβώς συνέβη στον λιπώδη ιστό σου, ούτε πού πήγε το λίπος.

Στο σχετικό βίντεο που δημοσιεύθηκε στο Instagram, εξηγώ με απλό τρόπο τι συμβαίνει στα λιποκύτταρα όταν αυξάνεται το βάρος, τι σημαίνει η ανανέωση των λιποκυττάρων και γιατί στην εμμηνόπαυση έχει σημασία η μετατόπιση του λίπους προς την κοιλιακή περιοχή.

Τι είναι τα Λιποκύτταρα;

Τα λιποκύτταρα είναι τα κύτταρα του λιπώδους ιστού που αποθηκεύουν λίπος.

Δεν είναι απλώς «αποθήκες ενέργειας». Ο λιπώδης ιστός είναι ενεργός μεταβολικά και ορμονικά. Επηρεάζει την ενέργεια, την όρεξη, την ινσουλίνη, τη φλεγμονή και συνολικά τη μεταβολική υγεία.

Άρα, όταν μιλάμε για αύξηση βάρους, δεν μιλάμε μόνο για το πόσα κιλά ανέβηκαν στη ζυγαριά. Μιλάμε και για το τι συμβαίνει στον λιπώδη ιστό και σε ποιο σημείο του σώματος αποθηκεύεται περισσότερο λίπος.

Όταν παίρνεις Βάρος, τι συμβαίνει στα Λιποκύτταρα;

Συνήθως, όταν αποθηκεύεις περισσότερο λίπος, τα λιποκύτταρα που ήδη έχεις γεμίζουν και μεγαλώνουν.

Σκέψου το σαν ένα μπαλόνι.

Το μπαλόνι υπάρχει ήδη. Όταν το φουσκώνεις, δεν δημιουργείς απαραίτητα καινούργιο μπαλόνι. Απλώς το ίδιο μπαλόνι μεγαλώνει.

Κάπως έτσι λειτουργούν και τα λιποκύτταρα. Όταν υπάρχει περίσσεια ενέργειας, δηλαδή όταν προσλαμβάνεις περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνεις για ένα διάστημα, τα λιποκύτταρα μπορούν να αποθηκεύσουν περισσότερο λίπος και να αυξηθούν σε μέγεθος.

Αυτό ονομάζεται υπερτροφία των λιποκυττάρων.

Μεγαλώνουν τα υπάρχοντα ή δημιουργούνται και νέα;

Στην ενήλικη ζωή, ο συνολικός αριθμός των λιποκυττάρων φαίνεται ότι παραμένει σχετικά σταθερός στους περισσότερους ανθρώπους.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχεις ακριβώς τα ίδια λιποκύτταρα για πάντα.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature έδειξε ότι περίπου 10% των λιποκυττάρων ανανεώνεται κάθε χρόνο. Με άλλα λόγια, κάποια λιποκύτταρα χάνονται και αντικαθίστανται από νέα, χωρίς απαραίτητα να αυξάνεται ο συνολικός αριθμός τους.

Άρα, χρειάζεται να ξεχωρίσουμε δύο πράγματα:

Ανανέωση λιποκυττάρων δεν σημαίνει απαραίτητα αύξηση του αριθμού τους.

Μπορεί δηλαδή το σώμα να αντικαθιστά λιποκύτταρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε χρόνο προστίθενται όλο και περισσότερα.

Τι σημαίνει ότι τα Λιποκύτταρα ανανεώνονται;

Η ανανέωση των λιποκυττάρων δείχνει ότι ο λιπώδης ιστός δεν είναι στατικός.

Δεν είναι ένας ιστός που δημιουργήθηκε κάποτε και μετά απλώς μένει ίδιος. Είναι ένας ζωντανός ιστός που ανανεώνεται, προσαρμόζεται και επηρεάζεται από το βάρος, τις ορμόνες, τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και τη γενικότερη μεταβολική κατάσταση.

Η εικόνα, όμως, που αξίζει να κρατήσεις είναι αυτή:

Στην ενήλικη ζωή, όταν παίρνεις βάρος, συνήθως το βασικό που συμβαίνει είναι ότι τα λιποκύτταρα που ήδη υπάρχουν γεμίζουν περισσότερο.

Δεν είναι απαραίτητο ότι δημιουργείται συνεχώς μεγάλος αριθμός νέων λιποκυττάρων.

Μπορούν τα Λιποκύτταρα να “μετακομίσουν”;

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.

Τα λιποκύτταρα δεν μετακομίζουν κυριολεκτικά από τους γοφούς στην κοιλιά.

Δεν φεύγει δηλαδή ένα λιποκύτταρο από τον μηρό για να πάει στην κοιλιακή περιοχή.

Αυτό που αλλάζει είναι η κατανομή της αποθήκευσης λίπους.

Με πιο απλά λόγια, το σώμα μπορεί με την πάροδο του χρόνου ή σε συγκεκριμένες ορμονικές φάσεις να αρχίσει να αποθηκεύει περισσότερο λίπος σε άλλα σημεία.

Και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εμμηνόπαυση.

Εμμηνόπαυση και αλλαγή στην Κατανομή Λίπους

Στην εμμηνόπαυση, δεν φαίνεται απαραίτητα να αλλάζει ο συνολικός αριθμός των λιποκυττάρων. Αυτό που αλλάζει πιο συχνά είναι το πού αποθηκεύεται το λίπος.

Καθώς μειώνονται τα οιστρογόνα, ευνοείται περισσότερο η αποθήκευση λίπους στην κοιλιακή περιοχή.

Πριν την εμμηνόπαυση, αρκετές γυναίκες αποθηκεύουν περισσότερο λίπος στους γοφούς και στους μηρούς. Μετά την εμμηνόπαυση, όμως, η κατανομή μπορεί να γίνει πιο κεντρική, δηλαδή περισσότερο προς την κοιλιά.

Αυτό δεν σημαίνει ότι «φταιει» μόνο η εμμηνόπαυση για την αύξηση βάρους. Σημαίνει όμως ότι η ορμονική αλλαγή μπορεί να επηρεάσει την κατανομή του λίπους και να κάνει πιο εμφανή την αύξηση στην κοιλιακή περιοχή.

Γιατί έχει σημασία το λίπος στην κοιλιά;

Το θέμα δεν είναι μόνο πόσο λίπος αποθηκεύεις, αλλά και πού το αποθηκεύεις.

Το λίπος στην κοιλιακή περιοχή έχει μεγαλύτερη σημασία για τη μεταβολική υγεία, ειδικά όταν αφορά το σπλαχνικό λίπος.

Το σπλαχνικό λίπος είναι το λίπος που βρίσκεται πιο βαθιά στην κοιλιά, γύρω από τα εσωτερικά όργανα.

Δεν είναι το ίδιο με το υποδόριο λίπος, δηλαδή το λίπος που βρίσκεται κάτω από το δέρμα και μπορείς να πιάσεις με το χέρι.

Η αύξηση του σπλαχνικού λίπους συνδέεται περισσότερο με μεταβολικούς κινδύνους, όπως αντίσταση στην ινσουλίνη, διαταραχές λιπιδίων, αυξημένη αρτηριακή πίεση και καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

Γι’ αυτό και η περίμετρος μέσης ή η εικόνα της κοιλιακής παχυσαρκίας μπορεί να δώσει χρήσιμες πληροφορίες που η ζυγαριά από μόνη της δεν δίνει.

Η ζυγαριά δεν σου λέει όλη την αλήθεια

Η ζυγαριά δείχνει βάρος.

Δεν σου δείχνει:

• αν αυξήθηκε περισσότερο το λίπος ή τα υγρά,
• αν άλλαξε η μυϊκή μάζα,
• αν το λίπος αποθηκεύτηκε κυρίως υποδόρια ή σπλαχνικά,
• αν η αύξηση είναι περισσότερο στην κοιλιά ή σε άλλα σημεία,
• αν άλλαξε η σύσταση σώματος.

Γι’ αυτό μπορεί δύο άνθρωποι να έχουν ίδιο βάρος ή ίδια αύξηση κιλών, αλλά πολύ διαφορετική κατανομή λίπους και διαφορετικό μεταβολικό προφίλ.

Το «πήρα 4 κιλά» δεν λέει όλη την ιστορία.

Η πιο σημαντική ερώτηση είναι: Τι είδους βάρος πήρα και πού αποθηκεύτηκε;

Τι μπορείς να κάνεις πρακτικά;

Δεν μπορείς να ελέγξεις απόλυτα τη βιολογία σου ή την ορμονική μετάβαση της εμμηνόπαυσης.

Μπορείς όμως να επηρεάσεις σημαντικά το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί το σώμα σου.

Οι πιο βασικές κινήσεις είναι:

• σταθερή και ισορροπημένη διατροφή,
• επαρκής πρωτεΐνη,
• συστηματική άσκηση με αντιστάσεις,
• καθημερινή κίνηση,
• επαρκής ύπνος,
• περιορισμός υπερκατανάλωσης αλκοόλ,
• διαχείριση άγχους,
• παρακολούθηση όχι μόνο του βάρους, αλλά και της περιμέτρου μέσης.

Ειδικά στην εμμηνόπαυση, η άσκηση με αντιστάσεις και η επαρκής πρωτεΐνη γίνονται ακόμα πιο σημαντικές, γιατί βοηθούν στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και στη συνολική μεταβολική υγεία.

Το μήνυμα που αξίζει να κρατήσεις

Όταν παίρνεις βάρος, συνήθως τα λιποκύτταρα που ήδη έχεις μεγαλώνουν, όπως ένα μπαλόνι που γεμίζει.

Στην ενήλικη ζωή, ο συνολικός αριθμός των λιποκυττάρων παραμένει σχετικά σταθερός, αν και περίπου ένα στα δέκα λιποκύτταρα ανανεώνεται κάθε χρόνο.

Η ανανέωση δεν σημαίνει απαραίτητα αύξηση του αριθμού.

Και στην εμμηνόπαυση, το θέμα δεν είναι μόνο αν αυξάνεται το λίπος, αλλά και πού αποθηκεύεται. Με τη μείωση των οιστρογόνων, η αποθήκευση μπορεί να μετατοπιστεί περισσότερο προς την κοιλιακή περιοχή, αυξάνοντας και το σπλαχνικό λίπος.

Η ζυγαριά σού λέει πόσα κιλά πήρες.

Δεν σου λέει όμως πού πήγε το λίπος.

Και εκεί βρίσκεται η ουσία.

Μπορώ να σε Βοηθήσω

Αν θες εξατομικευμένη καθοδήγηση για το πώς να εντάξεις πρακτικά, υγιεινά γεύματα στη δική σου καθημερινότητα, Θα χαρώ να σε βοηθήσω. Μπορούμε να τα πούμε με Συνεδρία στο γραφείο, στο Παγκράτι είτε Online συνεδρία, από όπου κι αν βρίσκεσαι!

Θες να συζητήσουμε;

Έχεις σχόλια ή ερωτήσεις σχετικά με το άρθρο; Στείλε μου ένα email ή μήνυμα στο messenger. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πώς θα πετύχεις τους διατροφικούς στόχους σου, διάβασε πρώτος/η τη νέα μου αρθρογράφηση στο newsletter του Diaitologos  ή γίνε μέλος στο Facebook Page μου. Ακολούθησε με στο Instagram και μην ξεχάσεις να κάνεις subscribe στο Youtube !