Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα και Φάρμακα [ΟΔΗΓΟΣ]

Η απώλεια βάρους είναι ένας στόχος που μοιράζονται πολλοί, ίσως κι εσύ. Στην αναζήτηση λύσεων, συχνά στρεφόμαστε στα συμπληρώματα διατροφής ή ακόμα και σε φάρμακα, ελπίζοντας σε ένα “μαγικό χάπι”. Ως διατροφολόγος, η ερώτηση “Ποια συμπληρώματα για αδυνάτισμα ή φάρμακο να πάρω για να με βοηθήσει χάσω κιλά ή να κάψω λίπος;” είναι από τις πιο συχνές που ακούω.

Όμως, πόσο αποτελεσματικά είναι αυτά τα προϊόντα; Τι λέει πραγματικά η επιστήμη; Και πότε ένα συμπλήρωμα ή φάρμακο είναι όντως χρήσιμο;

Σε αυτόν τον οδηγό, θα βουτήξουμε στα επιστημονικά δεδομένα για να δούμε ποια συμπληρώματα και φάρμακα έχουν κάποια βάση (evidence based) και ποια στηρίζονται περισσότερο στο marketing παρά στην έρευνα.

Διάβασε επίσης: Βιταμίνες στη Διατροφή σου [ΟΔΗΓΟΣ]

Τι λέει η επιστήμη για τα Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα;

Η αγορά είναι γεμάτη υποσχέσεις, αλλά τι δείχνουν οι αυστηρές επιστημονικές μελέτες;

Μια συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Obesity, ανέλυσε πάνω από 1.700 κλινικές μελέτες σχετικά με βιταμίνες και συμπληρώματα για απώλεια βάρους.

Μια άλλη μελέτη του ίδιου έτους, που δημοσιεύθηκε στο Nature, εξέτασε 121 τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο (placebo) δοκιμές.

Τα Αποτελέσματα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διαφορά στο βάρος μεταξύ των ατόμων που λάμβαναν το συμπλήρωμα και αυτών που λάμβαναν placebo ήταν στατιστικά ασήμαντη. Ναι, υπήρξε μια μικρή τάση για ορισμένα συστατικά, αλλά μιλάμε συχνά για διαφορές της τάξης του 1-2 κιλών σε βάθος χρόνου, οι οποίες δεν θεωρούνται κλινικά σημαντικές από μόνες τους.

Υπολογίζεται πως μόνο στις ΗΠΑ, οι καταναλωτές ξοδεύουν πάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε συμπληρώματα αδυνατίσματος!

Αυτή η τεράστια δαπάνη, βέβαια, δικαιολογείται εν μέρει από το σοβαρό πρόβλημα παχυσαρκίας που υπάρχει στις περισσότερες πολιτείες της Αμερικής. Το ανησυχητικό, ωστόσο, είναι ότι παρά τις επενδύσεις αυτές, το πρόβλημα όχι απλώς δεν σταθεροποιείται, αλλά συνεχίζει να μεγαλώνει, γεγονός που υπογραμμίζει την περιορισμένη συμβολή των συμπληρωμάτων στην επίλυσή του.

Πάμε να δούμε μερικά ωστόσο που έχουν κάποια υποσχόμενα αποτελέσματα και να εξετάσουμε την πρακτικότητα τους!

6 Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα που μπορεί να έχουν Επίδραση 

Παρόλο που τα περισσότερα συμπληρώματα δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά, ορισμένα παρουσιάζουν κάποια ελπίδα βασισμένη σε επιστημονικές μελέτες. Πάμε να τα δούμε ένα ένα!

Πριν ξεκινήσεις οποιοδήποτε συμπλήρωμα, συζήτησε το με έναν διαιτολόγο ή γιατρό. Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός και οι ανάγκες σου μπορεί να διαφέρουν.

1. Καφεΐνη ως Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα

Η καφεΐνη είναι ίσως η πιο γνωστή και μελετημένη ουσία που σχετίζεται με τον μεταβολισμό. Τη λαμβάνουμε καθημερινά μέσω του καφέ, του τσαγιού ή του κακάο, αλλά κυκλοφορεί και σε μορφή συμπληρώματος διατροφής, συνήθως σε κάψουλες.

Πώς δρα

Η δράση της εστιάζεται κυρίως σε δύο σημεία:

• Αύξηση Θερμογένεσης: Αυξάνει ελαφρώς τον μεταβολικό ρυθμό, κάνοντας το σώμα να δαπανά περισσότερη ενέργεια.
• Ενίσχυση Λιπόλυσης: Μπορεί να ενισχύσει την κινητοποίηση του λίπους από τις αποθήκες του, ειδικά όταν καταναλώνεται πριν την αερόβια άσκηση.

Μια μελέτη έδειξε πως η κατανάλωση καφεΐνης (100mg), δηλαδή περίπου έχει ένας καφές αύξησε την ενεργειακή δαπάνη κατά 8-11%.

Πρακτικότητα

Αν πίνεις ήδη καφέ ή τσάι, πιθανότατα δεν χρειάζεσαι συμπλήρωμα καφεΐνης.

Η λήψη καφεΐνης μέσω καφέ ή τσαγιού είναι συνήθως επαρκής για τους περισσότερους. Τα συμπληρώματα καφεΐνης (κάψουλες) προσφέρουν μια πιο συμπυκνωμένη και μετρήσιμη δόση, που μπορεί να είναι βολική, ειδικά πριν την προπόνηση.

Ωστόσο, είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε το εξής: η επίδραση της καφεΐνης στην απώλεια βάρους είναι μικρή και υποστηρικτική. Από μόνη της δεν μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικό αποτέλεσμα. Λειτουργεί καλύτερα ως ένα μικρό βοήθημα μέσα σε ένα συνολικό πλαίσιο ισορροπημένης διατροφής και τακτικής άσκησης.

Προσοχή! Η τακτική κατανάλωση οδηγεί σε ανοχή, μειώνοντας την επίδρασή της. Υπερβολική κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει νευρικότητα, αϋπνία και ταχυκαρδία.

Ροφήματα και η Περιεκτικότητα τους σε Καφεΐνη

Πηγή: Diaitologos

Συστήνεται κατανάλωση 100-200mg ημερησίως.

2.Εκχύλισμα Πράσινου Τσαγιού: Η δύναμη της Κίνας

Το εκχύλισμα πράσινου τσαγιού εκτός από το ότι περιέχει καφεΐνη[MOU3] [VS4] , περιέχει και ισχυρά αντιοξειδωτικά, τις κατεχίνες, με κυριότερη την EGCG (επιγαλλοκατεχίνη).

Πώς δρα;

Η EGCG φαίνεται να ενισχύει τη δράση της νορεπινεφρίνης, μιας ορμόνης που αυξάνει τη θερμογένεση (παραγωγή θερμότητας = καύση θερμίδων) και την κινητοποίηση του λίπους.

Τι λέει η Έρευνα;

Δοσολογία

Συνιστάται η κατανάλωση 250-500mg εκχυλίσματος πράσινου τσαγιού την ημέρα.

Προσοχή καθώς υπερβολική κατανάλωση εκχυλίσματος πράσινου τσαγιού (800mg και άνω) μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο ήπαρ, ιδιαίτερα εάν το λαμβάνεις με άδειο στομάχι!

3.Συμπλήρωμα Πρωτεΐνης: Είναι μόνο trend;

Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι κρίσιμη για την απώλεια βάρους και τη διατήρηση μυϊκής μάζας.

Πώς δρα;

Αυξημένος Κορεσμός

Η πρωτεΐνη, σε σχέση με τις θερμίδες που προσδίδει, χορταίνει περισσότερο από τους υδατάνθρακες ή τα λίπη, βοηθώντας στον καλύτερο έλεγχο της πείνας σου.

Θερμική επίδραση

Η πρωτεΐνη απαιτεί αρκετή ενέργεια (θερμίδες) για να μεταβολιστεί.

Διατήρηση Μυών

Βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής σου μάζας κατά την απώλεια βάρους, κάτι που είναι εξαιρετικά σημαντικό για τον μεταβολισμό.

Σύμφωνα με έρευνα το σώμα ξοδεύει περισσότερη ενέργεια για να μεταβολίσει την πρωτεΐνη (20-30% των θερμίδων της) σε σχέση με υδατάνθρακες (5-10%) και λίπη (0-3%). Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει “αρνητικές θερμίδες”, αλλά ότι το καθαρό θερμιδικό όφελος που λαμβάνουμε από αυτήν είναι μικρότερο.

Τι δείχνει η Έρευνα

Σε μια μετά-ανάλυση που εξέτασε συνολικά πάνω από 1000 συμμετέχοντες έδειξε πως μια διατροφή υψηλή σε πρωτεΐνη μείωσε το σωματικό βάρος περισσότερο από απλή διατροφή παρά το γεγονός ότι οι θερμίδες ήταν ίδιες.

Πόση Πρωτεΐνη χρειάζεσαι; (Ενδεικτικές Τιμές)

Οι ανάγκες σου για πρωτεΐνη διαφέρουν ανάλογα με το στάδιο ζωής, το σωματικό σου βάρος και τη φυσική σου δραστηριότητα. Θα σου δώσω για αρχή ένα απλό πινακάκι:

Σύμφωνα με αυτό το πινακάκι μπορείς να υπολογίσεις τις ημερήσιες ανάγκες σου για πρωτεΐνη. Για παράδειγμα εάν ζυγίζεις 75 κιλά και κάνεις μέτρια φυσική δραστηριότητα τότε οι ανάγκες σου για πρωτεΐνη είναι 75 x 1,0 με 75 x 1,2. Άρα 75-90 γραμμάρια πρωτεΐνης την ημέρα.

Ωστόσο, εάν είσαι υγιείς και αφού έχεις συζητήσει με τον Διατροφολόγο ή Γιατρό σου, μπορεί να δεις έξτρα οφέλη αυξάνοντας αυτή τη ποσότητα.

Ενδεικτικές Πηγές Πρωτεΐνης

Πηγή: USDA

4. Διαλυτές Φυτικές Ίνες ως Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα  

Οι φυτικές ίνες οι οποίες βρίσκονται σε λαχανικά, δημητριακά και φρούτα (ιδίως στις φλούδες των φρούτων), έχουν βρεθεί, εκτός από τα οφέλη που προσφέρουν στην υγεία, να συμβάλλουν στην διαχείριση σωματικού βάρους. Υπάρχουν και σε μορφή συμπληρώματος στο φαρμακείο τα οποία συνήθως συστήνουν να προσλάβεις λίγο πριν το φαγητό με μπόλικο νερό.

Αυτό το καταφέρνουν κυρίως μέσω των παρακάτω μηχανισμών:

Αύξηση του Κορεσμού

Οι διαλυτές φυτικές ίνες, ειδικότερα, έχουν την ιδιότητα να απορροφούν μεγάλες ποσότητες νερού στο στομάχι και να δημιουργούν ένα παχύρρευστο gel. Αυτή η διόγκωση αυξάνει τον όγκο του περιεχομένου του στομάχου σου, προκαλώντας αίσθημα πληρότητας και στέλνοντας μήνυμα κορεσμού στον εγκέφαλο.

Επιβράδυνση της Πέψης

Το gel αυτό επιβραδύνει την κένωση του στομάχου και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, βοηθώντας στην καλύτερη διαχείριση του σακχάρου στο αίμα και παρατείνοντας το αίσθημα κορεσμού.

Αυτό σε κάνει να καταναλώνεις λιγότερες θερμίδες μέσα στην ημέρα.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Nutrition Reviews έξτρα πρόσληψη φυτικών ινών κατά 14 γρ. μείωσε την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων κατά 10%.

Πίνακας Φυσικών Πηγών Φυτικών Ινών

Πηγή Πίνακα: USDA

Διάβασε επίσης: Φρούτα: Πως να τα εντάξεις στη Διατροφή σου; [ΟΔΗΓΟΣ]

5. Βιταμίνες του συμπλέγματος Β ως Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα

Οι βιταμίνες της ομάδας B παίζουν κρίσιμο ρόλο στο ενεργειακό μεταβολισμό.

Ειδικά η Β6 και η Β12 έχουν συνδεθεί με την ενίσχυση του μεταβολισμού και την καύση του λίπους, καθώς συμβάλλουν στη μετατροπή των τροφίμων σε ενέργεια.

Εάν έχεις ισορροπημένη διατροφή που περιλαμβάνει κρέας τότε πιθανότατα δεν έχεις έλλειψη Β12, ωστόσο υπάρχουν μερικές ομάδες που έχουν αυξημένο κίνδυνο για ανεπάρκεια Β12. Στο πινακάκι που ακολουθεί μπορούμε να δούμε τις ομάδες αυτές.

Ομάδες με αυξημένο κίνδυνο για Ανεπάρκεια Βιταμίνης Β12

Πηγές Πίνακα: The American Journal of Clinical Nutrition & Frontiers

Σε μια μελέτη με συνολικά 9.000 συμμετέχοντες βρέθηκε πως η έλλειψη Β12 συνδέεται με την παχυσαρκία και το υπέρβαρο.

Διάβασε επίσης: Αναιμία και Ισορροπημένη Διατροφή [ΟΔΗΓΟΣ]

6. Ω-3 λιπαρά οξέα ως Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα

Σίγουρα έχεις ακούσει για το πόσο σημαντικά είναι τα ω-3 λιπαρά για την διατροφή μας. Εκτός από τα οφέλη που έχει στη μείωση της φλεγμονής και στη βελτίωση της υγείας του καρδιαγγειακού σου συστήματος, φαίνεται να συμβάλλει στη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου και στον μεταβολισμό σου.

Πως δρούνε;

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (EPA, DHA και ALA) μπορούν να υποστηρίξουν το μεταβολισμό και την απώλεια βάρους:

• Eνισχύοντας την οξείδωση του λίπους.
• Bελτιώνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη.
• Mειώνοντας τη φλεγμονή στο σώμα σου.

Όλα τα παραπάνω είναι παράγοντες που συμβάλλουν στην καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας και στη διατήρηση των μυών.

Μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη ρύθμιση της όρεξης σου και στη μείωση της αποθήκευσης λίπους που προκαλείται από το στρες, καθιστώντας τα μια πολύτιμη προσθήκη σε μια ισορροπημένη διατροφή που στοχεύει στη διαχείριση του βάρους!

Οι επιδράσεις αυτές φαίνεται γενικά να είναι πιο έντονες σε γυναίκες και σε υπέρβαρα-παχύσαρκα άτομα με δείκτη μάζα σώματος (ΔΜΣ) άνω του 25. Δεν ξέρεις τι είναι ο ΔΜΣ ή πως τον υπολογίζεις; Πάτα ΕΔΩ!

Πρακτικότητα

Η κατανάλωση λιπαρών ψαριών (σολομός, σαρδέλες, σκουμπρί) 2 φορές την εβδομάδα είναι ιδανική. Ωστόσο επειδή πολλές φορές αυτό δεν είναι εφικτό, η λήψη συμπληρωμάτων ω-3 μπορεί να σε ωφελήσει όχι μόνο για το βάρος σου αλλά και για τη γενική υγεία.

Συμπέρασμα για Συμπληρώματα για Απώλεια Βάρους

Όταν μιλάμε για συμπληρώματα απώλειας βάρους, δεν αναφερόμαστε σε κάποιο «μαγικό χάπι». Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι τα περισσότερα έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα, και το σημαντικότερο είναι να σταθμίζουμε τα πιθανά οφέλη σε σχέση με τους κινδύνους ή το κόστος.

• Διατροφή: Μια δομημένη διατροφή από μόνη της (π.χ. χαμηλών υδατανθράκων ή χαμηλών λιπαρών) μπορεί να οδηγήσει σε μια μέση απώλεια περίπου 7-9 kg μέσα σε 6 έως 12 μήνες.
• Διατροφή & Αλλαγή Συμπεριφοράς: Όταν στη διατροφή προστίθεται συμπεριφορική υποστήριξη, τακτική άσκηση και η υιοθέτηση συγκεκριμένων στρατηγικών, το αποτέλεσμα ενισχύεται κατά 2-3 kg επιπλέον, ενώ βελτιώνεται σημαντικά και η μακροχρόνια διατήρηση του βάρους.
• Φαρμακευτική Αγωγή: Τα σύγχρονα φάρμακα για την παχυσαρκία, όπως η σεμαγλουτίδη, δείχνουν πολύ ισχυρότερη δράση. Η απώλεια βάρους εδώ μπορεί να φτάσει κατά μέσο όρο τα 15 kg (ή ~15% του αρχικού βάρους) σε διάστημα περίπου 16 μηνών, πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση.
• Συμπληρώματα Διατροφής: Σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται σαφές ότι η επίδραση των περισσότερων συμπληρωμάτων, η οποία όπως είδαμε σπάνια ξεπερνά το 1-2 kg σε βάθος χρόνου, είναι ελάχιστη σε σύγκριση με τις θεμελιώδεις αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις ιατρικά επιβλεπόμενες θεραπείες.

Τι να κρατήσεις;

Επομένως, πριν επενδύσεις σε οποιοδήποτε συμπλήρωμα, είναι σημαντικό να ζυγίσεις το μικρό πιθανό όφελος σε σχέση με το κόστος. Όταν υπάρχει έλλειψη τότε τα οφέλη είναι μεγαλύτερα αλλά και περισσότερα (διόρθωση της έλλειψης σου βοηθά και στην συνολική σου υγεία) και πάντα να συμβουλευτείς έναν ειδικό υγείας.

Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα χωρίς αποδεδειγμένη Αποτελεσματικότητα

Πολλά συμπληρώματα κυκλοφορούν στην αγορά με ισχυρισμούς περί απώλειας βάρους, αλλά οι μελέτες δεν υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητά τους. Κάποια από αυτά περιλαμβάνουν:

1. Χρώμιο ως Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα

Το χρώμιο είναι ένα μέταλλο που ενισχύει την δράση της ινσουλίνης, μια ορμόνη που είναι σημαντική για τη μετατροπή της τροφής σε ενέργεια. Το σώμα σου το χρειάζεται επίσης για να αποθηκεύει υδατάνθρακες, λίπη και πρωτεΐνες.

Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι τα συμπληρώματα χρωμίου μπορούν:

• Μειώσουν την όρεξη/πείνα.
• Μειώνει το σωματικό σου λίπος.
• Ενισχύει τη μυϊκή σου μάζα.

Τι ισχύει πραγματικά;

Ωστόσο, η Ομάδα Μεταβολικών και Ενδοκρινικών Διαταραχών του Cochrane, έχοντας αναλύσει τις διαθέσιμες μελέτες στην βιβλιογραφία κατέληξε στο συμπέρασμα πως “Δεν βρήκαμε τρέχοντα, αξιόπιστα στοιχεία που δείχνουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των συμπληρωμάτων χρωμίου σε υπέρβαρους ή παχύσαρκους ενήλικες”.

Αυξημένη πρόσληψη Χρωμίου

Υψηλότερες δόσεις μπορεί να προκαλέσουν:

• Αϋπνία
• Στομαχικά θέματα
• Προβλήματα στην συγκέντρωση
• Πονοκέφαλο

Επίσης, καλό είναι να αποφεύγεις την άσκοπη λήψη του εάν  έχεις προβλήματα με τα νεφρά σου.

2. Ασβέστιο ως Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα

Έχει προταθεί πως το ασβέστιο από τα τρόφιμα ή τα συμπληρώματα μπορεί να συμβάλει στη μείωση του σωματικού βάρους. Πώς ξεκίνησε η ιδέα αυτή;

Η ιδέα ξεκίνησε καθώς έχει βρεθεί πως το ασβέστιο μπορεί να συνδεθεί με μικρές ποσότητες διατροφικού λίπους στον πεπτικό σωλήνα και να εμποδίσει την απορρόφηση αυτού του λίπους.

Τι ισχύει πραγματικά;

Ωστόσο, σε μια συστηματική ανασκόπηση του Πανεπιστημίου Cambridge που ανέλυσε μελέτες που εξέταζαν τις επιδράσεις συμπληρώματος ασβεστίου στην απώλεια βάρους έδειξε πως δεν υπήρξε όφελος της λήψης συμπληρώματος. Είτε κάποιος λάμβανε επιπλέον ασβέστιο είτε όχι, οι διαφορές στο βάρος ήταν αμελητέες, υποδεικνύοντας πως η επίδρασή του στην απώλεια βάρους παραμένει αμφιλεγόμενη.

3. Συζευγμένο Λινολεϊκό Οξύ (CLA) ως Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα

Το CLA είναι ένας τύπος λιπαρού οξέος που βρίσκεται φυσικά σε κρέας μηρυκαστικών (βόειο, αρνίσιο) και γαλακτοκομικά. Τα συμπληρώματα περιέχουν συνήθως ένα μείγμα ισομερών του.

Πώς (θεωρητικά) δρα;

Μελέτες σε ζώα και in vitro δείχνουν ότι μπορεί να αυξήσει τη διάσπαση λίπους (λιπόλυση), να μειώσει τη δημιουργία νέων λιποκυττάρων (λιπογένεση) και να προκαλέσει τον θάνατό τους (απόπτωση).

Τι λέει η Επιστήμη σε Ανθρώπους;

Τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά.

Τα αποτελέσματα συστηματικής ανασκόπησης (δηλαδή η ‘σούμα’ πολλών ερευνών) που δημοσιεύτηκε στο Ευρωπαϊκό Περιοδικό Διατροφής, έδειξαν ελάχιστη μείωση σωματικού λίπους, συγκεκριμένα 1.3 kg σε 6-12 μήνες ενώ η απώλεια του σωματικού βάρους ήταν ακόμη μικρότερη (~0.7 kg).

Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα συστηματικής ανασκόπησης του Αμερικάνικου Περιοδικού Διατροφής όπου εξέτασαν χαμηλότερη πρόσληψη CLA και βρήκαν ακόμη μικρότερη επίδραση (0.05 kg/ εβδομάδα).

4. Λιποδιαλυτικές Φόρμουλες ως Συμπληρώματα για Αδυνάτισμα

Σίγουρα θα έχεις πετύχει στο διαδίκτυο ή θα έχεις ακούσει από γνωστό για τα λιποδιαλυτικά συμπληρώματα ή αλλιώς λιποδιαλυτικές φόρμουλες. Οι λιποδιαλυτικές φόρμουλες λοιπόν είναι συνήθως μια μίξη των προαναφερόμενων συστατικών και έχουν σκοπό την ‘λύση’ του λίπους, δηλαδή την απώλεια του λιπώδους ιστού σου.

Αποτελεσματικότητα

Σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση και μετά-ανάλυση, τα λιποδιαλυτικά συμπληρώματα έχουν ελάχιστη αποτελεσματικότητα στην απώλεια βάρους, ειδικά εάν συγκριθούν με άσκηση και διατροφή τότε τα αποτελέσματα των συμπληρωμάτων αυτών εκμηδενίζονται εντελώς.

Η Εξατομίκευση στη χρήση Συμπληρωμάτων για Αδυνάτισμα

Ακόμη και τα συμπληρώματα που έχουν αποδειχθεί ότι λειτουργούν, απαιτούν μια σωστή εφαρμογή για να δείξουν τα αποτελέσματά τους.

Εάν ήδη ακολουθείς μια υγιεινή διατροφή, είναι πιθανό τα συμπληρώματα να μην επιφέρουν δραματικές αλλαγές. Αντίθετα, σε άτομα που αντιμετωπίζουν διατροφικές ελλείψεις ή έχουν αυξημένες ανάγκες (π.χ. άτομα με δυσαπορρόφηση θρεπτικών όπως μετά από εγχείρηση εντέρου), η συμπληρωματική πρόσληψη μπορεί να φανεί ένα χρήσιμο εργαλείο.

Πέρα από τα Συμπληρώματα: Τα Φάρμακα για Αδυνάτισμα

Ενώ τα συμπληρώματα στοχεύουν κυρίως στην κάλυψη διατροφικών κενών ή στην παροχή μιας ήπιας μεταβολικής ώθησης, τα φάρμακα για αδυνάτισμα είναι σχεδιασμένα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ως χρόνιας νόσου.

Αυτά τα φάρμακα δεν αποτελούν εύκολη λύση ή καλλυντική παρέμβαση, αλλά ένα θεραπευτικό εργαλείο για τη διαχείριση μιας πολύπλοκης κατάστασης υγείας.

Διάβασε επίσης: Παχυσαρκία, σύμμαχός σας η διατροφή σας! [ΟΔΗΓΟΣ]

Ταιριάζουν σε Εσένα τα Φάρμακα για Αδυνάτισμα;

Η συνταγογράφηση φαρμάκων για αδυνάτισμα δεν είναι για όλους. Χορηγούνται υπό ιατρική συνταγή σε άτομα που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια και πρέπει πάντα να συνδυάζονται με αλλαγές στον τρόπο ζωής, δηλαδή κατάλληλη διατροφή και σωματική άσκηση.

Σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, τα κριτήρια περιλαμβάνουν:

Άτομα με Παχυσαρκία:

Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) μεγαλύτερος ή ίσος με 30 kg/m².

Υπέρβαρα Άτομα με Συννοσηρότητες:

ΔΜΣ μεγαλύτερος ή ίσος με 27 kg/m² και ταυτόχρονη παρουσία τουλάχιστον μιας σοβαρής πάθησης που σχετίζεται με το βάρος, όπως:

• Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2.
• Υπέρταση (υψηλή αρτηριακή πίεση).
• Δυσλιπιδαιμία (π.χ., υψηλή χοληστερόλη).
• Αποφρακτική υπνική άπνοια.
• Καρδιαγγειακή νόσος.

Εάν θέλεις να μάθεις περισσότερα για τον Δείκτη Μάζας Σώματος αλλά και να υπολογίσεις τον δικό σου, μπορείς να μπεις εδώ.

Εγκεκριμένα Φάρμακα για Αδυνάτισμα και ο Τρόπος Δράσης τους

Τα φάρμακα για αδυνάτισμα δρουν μέσω διαφόρων μηχανισμών, στοχεύοντας στην ενεργειακή ισορροπία με διαφορετικούς τρόπους. Σύμφωνα με τις εγκρίσεις από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) και την κυκλοφορία στην Ελλάδα (Μάιος 2025), οι κύριες φαρμακευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:

1. Ορλιστάτη (Orlistat) Η4

Μηχανισμός Δράσης

Το φάρμακο αυτό ανήκει στην κατηγορία που μειώνει την απορρόφηση λίπους. Δρα στο γαστρεντερικό σύστημα, αναστέλλοντας τη δράση ενζύμων (λιπάσες) που διασπούν το διατροφικό λίπος. Έτσι, ένα μέρος του λίπους που καταναλώνεις δεν απορροφάται από το σώμα σου και αποβάλλεται με τα κόπρανα.

Αποτελεσματικότητα:

Η αναστολή της απορρόφησης λίπους με το Orlistat έχει οδηγήσει σε επιπλέον απώλεια 3-4 κιλών μέσα σε 1 χρόνο σε κλινικές μελέτες.

Παρενέργειες:

Συχνά περιλαμβάνουν πεπτικά προβλήματα όπως διάρροια, λιπαρές εκκρίσεις, αυξημένη συχνότητα κενώσεων, κοιλιακό πόνο και μετεωρισμό (φούσκωμα). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν πας για φαγητό έξω πολύ πιθανόν να επισκέπτεσαι πιο συχνά την τουαλέτα και λιγότερο το τραπέζι που γευματίζεις.

Μπορεί επίσης να μειώσει την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών A, D, E και K. Αυτό μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμα ελλείψεις, που ενδεχομένως να οδηγήσουν σε ξηροδερμία, αδύναμα νύχια, τριχόπτωση και προβλήματα στην όραση  γι’ αυτό είναι σημαντικό να παρακολουθείς τα επίπεδά τους.

2. Αγωνιστές Υποδοχέα GLP-1 & GIP/GLP-1 (Λιραγλουτίδη, Σεμαγλουτίδη, Τιρζεπατίδη)

Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει νεότερα, πολύ αποτελεσματικά φάρμακα που χορηγούνται ενέσιμα.

Αρχικά αυτά τα φάρμακα είχαν φτιαχτεί για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ). Όταν όμως παρατηρήθηκε ότι βοηθούν και στην απώλεια βάρους, η ζήτηση για αδυνάτισμα έγινε τόσο μεγάλη που πολλοί άνθρωποι με διαβήτη δυσκολεύονταν να τα βρουν.

Μηχανισμός Δράσης

Μιμούνται τη δράση φυσικών ορμονών του εντέρου, όπως το γλυκαγονόμορφο πεπτίδιο-1 (GLP-1) ή/και το εξαρτώμενο από τη γλυκόζη ινσουλινοτροπικό πεπτίδιο (GIP). Αυτές οι ορμόνες εκκρίνονται μετά το γεύμα και προκαλούν:

• Αίσθημα κορεσμού
• Επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου
• Ρυθμίζουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Παραδείγματα είναι η λιραγλουτίδη (π.χ., Saxenda), η σεμαγλουτίδη (π.χ., Wegovy, Ozempic) και η τιρζεπατίδη (π.χ., Mounjaro).

Μεταξύ 2020 και 2023, καταγράφηκε αύξηση 600% στον μηνιαίο αριθμό συνταγών για GLP-1 φάρμακα (συμπεριλαμβανομένου του Ozempic)

Αποτελεσματικότητα

Σύμφωνα με μετά-ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο Επιστημονικό Περιοδικό Lancet με λήψη καταστολεών όρεξης το να χάσεις βάρος άνω του 5% είναι 8 φορές πιο πιθανό από το να το χάσεις με αλλαγές τρόπους ζωής.

Παρενέργειες

Οι πιο συχνές είναι γαστρεντερικές και περιλαμβάνουν ναυτία (ειδικά στην αρχή), έμετο, διάρροια, δυσκοιλιότητα και κοιλιακό πόνο. Οι περισσότερες είναι ήπιες έως μέτριες και τείνουν να μειώνονται με τον χρόνο.

3. Ναλτρεξόνη / Βουπροπιόνη (Naltrexone/Bupropion)

Πρόκειται για έναν συνδυασμό ουσιών σε μορφή χαπιού (π.χ., Mysimba) που δρα στον εγκέφαλο για τη μείωση της όρεξης και της επιθυμίας για φαγητό.

Μηχανισμός Δράσης

Δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα (εγκέφαλο) επηρεάζοντας νευροδιαβιβαστές που ρυθμίζουν την πείνα και το αίσθημα πληρότητας.

Παρενέργειες

Μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, δυσκοιλιότητα, πονοκέφαλο, ζάλη, αϋπνία και ξηροστομία. Απαιτείται προσοχή σε άτομα με ιστορικό επιληπτικών κρίσεων ή ορισμένες καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου γίνεται από τον θεράποντα ιατρό με βάση το προφίλ του ασθενή, τις συννοσηρότητες και τους θεραπευτικούς στόχους.

Σημαντικές Επισημάνσεις για Φάρμακα για Αδυνάτισμα

Όχι Καλλυντική Χρήση

Τα φάρμακα αυτά προορίζονται για τη θεραπεία της παχυσαρκίας και των σχετιζόμενων προβλημάτων υγείας, όχι για αισθητικούς λόγους ή για μικρή απώλεια βάρους.

Μακροχρόνια Διαχείριση

Η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος και τα φάρμακα συχνά απαιτούν μακροχρόνια χρήση για τη διατήρηση του αποτελέσματος. Η διακοπή τους συχνά οδηγεί σε ανάκτηση του χαμένου βάρους αφού δεν έχει αλλάξει ο τρόπος ζωής του ασθενή.

Κόστος και Πρόσβαση

Πολλά από τα νεότερα και πιο αποτελεσματικά φάρμακα έχουν σημαντικό κόστος και η κάλυψή τους από τα ασφαλιστικά ταμεία μπορεί να είναι περιορισμένη.

Κίνδυνοι Off-Label Χρήσης

Η χρήση φαρμάκων εκτός της εγκεκριμένης ένδειξης ή χωρίς ιατρική συνταγή και παρακολούθηση μπορεί να είναι επικίνδυνη, ειδικά έχοντας στον νου σου όλες τις παρενέργειες ακόμη και με σωστή χρήση.

Συμπέρασμα για τα Φάρμακα Αδυνατίσματος

Τα συνταγογραφούμενα φάρμακα για αδυνάτισμα αποτελούν μια σημαντική εξέλιξη στη θεραπευτική φαρέτρα κατά της παχυσαρκίας. Μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια σε άτομα που αγωνίζονται να χάσουν βάρος και να βελτιώσουν την υγεία τους, όταν χρησιμοποιούνται σωστά:

• Μετά από ιατρική αξιολόγηση και συνταγή.
• Σε άτομα που πληρούν τα κριτήρια.
• Ως μέρος ενός συνολικού προγράμματος που περιλαμβάνει διατροφή, άσκηση και αλλαγή συμπεριφοράς.
• Με τακτική ιατρική παρακολούθηση.

Τελικό Συμπέρασμα: Η Πραγματική Συνταγή Αδυνατίσματος

Η επιστημονική έρευνα είναι σαφής: τα περισσότερα συμπληρώματα αδυνατίσματος προσφέρουν περιορισμένα έως καθόλου οφέλη στην απώλεια βάρους από μόνα τους. Ακόμα και αυτά με κάποια επιστημονική βάση (καφεΐνη, πράσινο τσάι, πρωτεΐνη, φυτικές ίνες, ω-3) έχουν συνήθως μικρή επίδραση που γίνεται αισθητή κυρίως:

• Σε συνδυασμό με αλλαγές στον τρόπο ζωής: Υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή με θερμιδικό έλλειμμα και τακτική σωματική άσκηση παραμένουν οι ακρογωνιαίοι λίθοι.
• Όταν υπάρχει διατροφική έλλειψη: Ένα συμπλήρωμα πρωτεΐνης ή φυτικών ινών μπορεί να βοηθήσει αν δυσκολεύεσαι να καλύψεις τις ανάγκες σου από τη διατροφή. Ένα συμπλήρωμα Β12 είναι κρίσιμο αν έχεις έλλειψη.

Διάβασε επίσης: Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία στη Διατροφή σου [ΟΔΗΓΟΣ]

Και για τα Φάρμακα Αδυνατίσματος;

Τα φάρμακα για αδυνάτισμα, από την άλλη πλευρά, είναι ισχυρά εργαλεία που προορίζονται για τη θεραπεία της παχυσαρκίας υπό ιατρική επίβλεψη. Μπορούν να προσφέρουν σημαντική υποστήριξη, αλλά και αυτά λειτουργούν καλύτερα και ασφαλέστερα ως μέρος μιας ολιστικής προσέγγισης που περιλαμβάνει διατροφικές αλλαγές, αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και αλλαγές συμπεριφοράς.

Θυμήσου ότι η απώλεια βάρους είναι ένα ταξίδι που απαιτεί υπομονή, επιμονή και, κυρίως, μια προσέγγιση βασισμένη στην επιστήμη και την εξατομικευμένη καθοδήγηση από επαγγελματίες υγείας. Κανένα χάπι ή συμπλήρωμα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τα οφέλη ενός φυσιολογικού τρόπου ζωής.

Μπορώ να σε Βοηθήσω

Εάν χρειάζεσαι βοήθεια στο να στήσεις το διατροφικό σου πρόγραμμα ή να διαλέξεις τα σωστά συμπληρώματα και φάρμακα για αδυνάτισμα θα χαρώ να σε βοηθήσω.

Μπορείς να έρθεις στο Γραφείο μου στο Παγκράτι, ή μπορούμε να τα πούμε διαδικτυακά με τις online συνεδρίες, καθώς επίσης και στον χώρο σου με την υπηρεσία Κατ’ οίκον Συνεδρίες.

Θες να Συζητήσουμε;

Έχεις σχόλια ή ερωτήσεις σχετικά με το άρθρο; Στείλε μου ένα email ή μήνυμα στο messenger. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πώς θα πετύχεις τους διατροφικούς στόχους σου, Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πώς θα πετύχεις τους διατροφικούς στόχους σου, διάβασε πρώτος/η τη νέα μου αρθρογράφηση στο newsletter του Diaitologos  ή γίνε μέλος στο Facebook Page μου. Ακολούθησε με στο Instagram και μην ξεχάσεις να κάνεις subscribe στο Youtube !ο πλήρες και θρεπτικό πρωινό είναι μέρος ενός φυσιολογικού τρόπου ζωής, αλλά πως μπορείς να τον πετύχεις; Κατέβασε ΔΩΡΕΑΝ το EBOOk που ετοίμασα για εσένα με συμβουλές για τη διατροφή και τον τρόπο ζωής σου για να μάθεις πως να Ζυγίζεις Λιγότερο.