Σαλμονέλα: Τι να προσέχεις Μέσα και Έξω από το σπίτι

Τα περιστατικά σαλμονέλας στη Λαμία και τώρα στην Αθήνα δεν είναι απλώς μία είδηση. Είναι ένα σημαντικό καμπανάκι για την κουζίνα σου, αλλά και για τις επιλογές φαγητού που κάνεις απ’ έξω.

Η σαλμονέλα είναι ένα βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει σαλμονέλλωση, δηλαδή λοίμωξη που εκδηλώνεται συνήθως με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας, όπως διάρροια, κοιλιακό πόνο, εμετούς και πυρετό.

Το σημαντικό είναι ότι ένα μολυσμένο τρόφιμο μπορεί να φαίνεται και να μυρίζει απολύτως φυσιολογικό. Γι’ αυτό δεν αρκεί να βασίζεσαι μόνο στην όψη, στη μυρωδιά ή στη γεύση.

Τι είναι η Σαλμονέλα και πώς μεταδίδεται

Η σαλμονέλα ζει στον εντερικό σωλήνα ανθρώπων, ζώων και πτηνών. Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται συχνότερα μέσα από την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων, κυρίως ωμών ή ατελώς μαγειρεμένων τροφίμων ζωικής προέλευσης, όπως πουλερικά, κρέας και αυγά.

Μπορεί όμως να υπάρξει επιμόλυνση και σε άλλα τρόφιμα, όπως λαχανικά, φρούτα ή έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, όταν έρθουν σε επαφή με μολυσμένες επιφάνειες, σκεύη ή χέρια.

Αυτός είναι και ο λόγος που η πρόληψη δεν αφορά μόνο το καλό ψήσιμο, αλλά συνολικά τον χειρισμό των τροφίμων.

Η Σαλμονέλα δεν φαίνεται

Ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία με τη σαλμονέλα είναι ότι δεν μπορείς να την αναγνωρίσεις εύκολα.

Ένα τρόφιμο μπορεί:

• να φαίνεται φυσιολογικό,
• να μυρίζει φυσιολογικά,
• να έχει κανονική γεύση,
• αλλά να είναι μολυσμένο.

Γι’ αυτό δεν λέμε «αν μυρίζει καλά, είναι ασφαλές». Η ασφάλεια τροφίμων βασίζεται σε σωστό χειρισμό, καθαριότητα, διαχωρισμό ωμών και έτοιμων τροφίμων, σωστό ψήσιμο και γρήγορη ψύξη.

Μην πλένεις το ωμό κοτόπουλο

Πολλοί πιστεύουν ότι πλένοντας το ωμό κοτόπουλο το κάνουν πιο ασφαλές. Στην πραγματικότητα, μπορεί να συμβεί το αντίθετο.

Το πλύσιμο του ωμού κοτόπουλου μπορεί να διασπείρει βακτήρια στον νεροχύτη, στον πάγκο, στα χέρια, σε σκεύη ή σε κοντινά τρόφιμα μέσω των σταγονιδίων νερού.

Το σωστό δεν είναι να πλύνεις το κοτόπουλο. Το σωστό είναι να το χειριστείς προσεκτικά και να το ψήσεις καλά.

Αν χρειαστεί να απομακρύνεις υγρά, μπορείς να το κάνεις προσεκτικά με χαρτί κουζίνας και μετά να πετάξεις αμέσως το χαρτί, πλένοντας καλά τα χέρια και τις επιφάνειες.

Άλλα σκεύη για ωμά και έτοιμα τρόφιμα

Η επιμόλυνση είναι από τους πιο συχνούς τρόπους με τους οποίους μπορεί να περάσει ένα μικρόβιο από ένα ωμό τρόφιμο σε ένα έτοιμο προς κατανάλωση γεύμα.

Για παράδειγμα, αν κόψεις ωμό κοτόπουλο σε ένα ξύλο κοπής και μετά χρησιμοποιήσεις το ίδιο ξύλο ή το ίδιο μαχαίρι για σαλάτα, μπορεί να μεταφέρεις βακτήρια από το ωμό τρόφιμο σε κάτι που δεν θα μαγειρευτεί.

Γι’ αυτό:

• χρησιμοποίησε διαφορετικό ξύλο κοπής για ωμά κρέατα και πουλερικά,
• κράτα ξεχωριστά μαχαίρια και σκεύη,
• πλύνε καλά χέρια, πάγκους και επιφάνειες,
• μην ακουμπάς έτοιμα τρόφιμα σε πιάτα όπου πριν υπήρχε ωμό κοτόπουλο ή κρέας.

Η σαλάτα, το ψωμί, τα φρούτα ή οποιοδήποτε έτοιμο τρόφιμο δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή με υγρά από ωμά τρόφιμα.

Ψήσε καλά κοτόπουλο και αυγά

Η θερμότητα είναι ένας από τους βασικούς τρόπους εξουδετέρωσης επικίνδυνων βακτηρίων.

Το κοτόπουλο πρέπει να ψήνεται καλά, χωρίς ροζ σημεία στο εσωτερικό και χωρίς ωμούς χυμούς. Αν έχεις θερμόμετρο τροφίμων, η εσωτερική θερμοκρασία στο πιο παχύ σημείο πρέπει να φτάνει περίπου τους 74°C.

Προσοχή χρειάζονται και τα αυγά, ειδικά όταν καταναλώνονται μελάτα ή μπαίνουν σε παρασκευές που δεν ψήνονται επαρκώς.

Για μεγαλύτερη ασφάλεια:

• ψήσε καλά ομελέτες και αυγά,
• πρόσεχε σπιτικές μαγιονέζες ή κρέμες με ωμό αυγό,
• απόφυγε τρόφιμα με αυγό που έχουν μείνει ώρα εκτός ψυγείου,
• χρησιμοποίησε παστεριωμένο αυγό όπου χρειάζεται ωμή χρήση.

Βάλε γρήγορα τα ευπαθή τρόφιμα στο ψυγείο

Η ζέστη ευνοεί τον πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών. Γι’ αυτό, ειδικά το καλοκαίρι, τα ευπαθή τρόφιμα δεν πρέπει να μένουν για ώρα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος.

Τρόφιμα όπως κοτόπουλο, κρέας, ψάρι, αυγά, γαλακτοκομικά, μαγειρεμένα φαγητά και σαλάτες με ευπαθή υλικά χρειάζονται γρήγορη ψύξη.

Πρακτικά:

• μην αφήνεις μαγειρεμένο φαγητό για πολλές ώρες στον πάγκο,
• βάλε τα περισσεύματα γρήγορα στο ψυγείο,
• μην κρατάς ευπαθή τρόφιμα για ώρα στο αυτοκίνητο ή στη ζέστη,
• χρησιμοποίησε ισοθερμική τσάντα όταν μεταφέρεις τρόφιμα το καλοκαίρι.

Η σωστή ψύξη δεν διορθώνει ένα τρόφιμο που έχει ήδη επιμολυνθεί, αλλά μειώνει τον κίνδυνο γρήγορου πολλαπλασιασμού βακτηρίων.

Τι να προσέχεις όταν τρως απ’ έξω

Η ασφάλεια τροφίμων δεν σταματά στην κουζίνα του σπιτιού.

Όταν τρως απ’ έξω, ειδικά το καλοκαίρι, χρειάζεται να είσαι πιο παρατηρητικός, χωρίς να γίνεσαι υπερβολικός.

Πρόσεχε ιδιαίτερα:

• κοτόπουλο που φαίνεται ανεπαρκώς ψημένο,
• αυγά που είναι πολύ ωμά σε παρασκευές όπου δεν το περιμένεις,
• τρόφιμα που φαίνεται να έχουν μείνει ώρα στη ζέστη,
• μπουφέδες χωρίς επαρκή ψύξη ή θέρμανση,
• σάλτσες, κρέμες ή σαλάτες με ευπαθή υλικά,
• φαγητό που σερβίρεται χλιαρό ενώ θα έπρεπε να είναι ζεστό ή καλά διατηρημένο.

Αν κάτι σου φαίνεται ύποπτο, είναι προτιμότερο να μην το καταναλώσεις ή να ζητήσεις να ψηθεί καλύτερα.

Τρόφιμα που θέλουν μεγαλύτερη προσοχή

Ορισμένες κατηγορίες τροφίμων συνδέονται πιο συχνά με κίνδυνο σαλμονέλας ή άλλων τροφιμογενών λοιμώξεων, ειδικά όταν δεν τηρούνται σωστά οι κανόνες υγιεινής και θερμοκρασίας.

Προσοχή χρειάζονται:

• ωμό ή μισοψημένο κοτόπουλο,
• αυγά και παρασκευές με ωμό αυγό,
• κρέας που δεν έχει ψηθεί καλά,
• μη παστεριωμένα προϊόντα,
• έτοιμα τρόφιμα που έχουν έρθει σε επαφή με ωμά τρόφιμα,
• τρόφιμα που έμειναν ώρα εκτός ψυγείου.

Δεν χρειάζεται φόβος. Χρειάζεται σωστός χειρισμός.

Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή

Η σαλμονέλλωση μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε, όμως ορισμένες ομάδες χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή, γιατί μπορεί να εμφανίσουν πιο σοβαρή νόσηση.

Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• βρέφη και μικρά παιδιά,
• ηλικιωμένοι,
• έγκυες,
• άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό,
• άτομα με χρόνια νοσήματα.

Για αυτές τις ομάδες είναι ακόμη πιο σημαντικό να αποφεύγονται ωμά ή ατελώς μαγειρεμένα τρόφιμα υψηλού κινδύνου.

Τι να κάνεις αν εμφανίσεις συμπτώματα

Τα συμπτώματα της σαλμονέλλωσης μπορεί να περιλαμβάνουν διάρροια, κοιλιακό πόνο, πυρετό, ναυτία ή εμετούς.

Σε ήπιες περιπτώσεις, η ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική. Όμως αν τα συμπτώματα είναι έντονα, αν υπάρχει υψηλός πυρετός, αίμα στα κόπρανα, σημάδια αφυδάτωσης ή αν ανήκεις σε ομάδα υψηλού κινδύνου, χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό.

Δεν παίρνουμε αντιβίωση ή αντιδιαρροϊκά χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Το μήνυμα που αξίζει να κρατήσεις

Η σαλμονέλα δεν φαίνεται πάντα και δεν μυρίζει πάντα.

Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή σε απλές καθημερινές κινήσεις:

• μην πλένεις το ωμό κοτόπουλο,
• χρησιμοποίησε διαφορετικά σκεύη για ωμά και έτοιμα τρόφιμα,
• ψήσε καλά κοτόπουλο και αυγά,
• βάλε γρήγορα τα ευπαθή τρόφιμα στο ψυγείο,
• πρόσεχε όταν τρως απ’ έξω τρόφιμα που φαίνονται ανεπαρκώς ψημένα ή έχουν μείνει ώρα στη ζέστη.

Η ασφάλεια τροφίμων δεν είναι υπερβολή. Είναι καθημερινή φροντίδα.

Αποθήκευσε το βίντεο και κράτησε αυτές τις συμβουλές για την κουζίνα σου, ειδικά τώρα που η ζέστη αυξάνει τον κίνδυνο.

Μπορώ να σε Βοηθήσω

Κατανοώ ότι όλες αυτές οι πληροφορίες μπορεί να φαίνονται πολλές για να τις εντάξεις μόνος σου στην καθημερινότητά σου. Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός και χρειάζεται εξατομίκευση.

Εάν ψάχνεις έναν Επαγγελματία Διατροφολόγο να σε καθοδηγήσει με ένα πλάνο προσαρμοσμένο στις δικές σου ανάγκες και στόχους, θα χαρώ να σε βοηθήσω.

Μπορείς να έρθεις στο Γραφείο μου στο Παγκράτι, ή μπορούμε να τα πούμε διαδικτυακά με τις online συνεδρίες.

Θες να συζητήσουμε;

Έχεις σχόλια ή ερωτήσεις σχετικά με το άρθρο; Στείλε μου ένα email ή μήνυμα στο messenger. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πώς θα πετύχεις τους διατροφικούς στόχους σου, διάβασε πρώτος/η τη νέα μου αρθρογράφηση στο newsletter του Diaitologos  ή γίνε μέλος στο Facebook Page μου. Ακολούθησε με στο Instagram και μην ξεχάσεις να κάνεις subscribe στο Youtube